Të gjithë numrat e paraqitur këtu janë të bazuar në vlerësimet e autoriteteve komunale

Informata të përgjithshme

Ferizaj është komunë që ndodhet në pjesën Jugore të Kosovës në rrugën Prishtina–Shkup. Shumica e banorëve që jetojnë në këtë komunë janë Shqiptarë të Kosovës. Një pjesë e konsiderueshme e popullsisë janë të komunitetit Ashkali dhe komuniteteve të vogla si Romë, Egjiptian, Serb, Boshnjakë, dhe Turk. Duke u bazuar ne Zyrën Komunale për Komunitete, çështja më e rëndësishme që ballafaqohen komunitetet në Ferizaj janë papunësia, infrastruktura e dobët, dhe niveli i ulet i edukimit te gjinisë femërore qe është i varur ne asistence sociale.

Ne komunën e Ferizaj, ashtu si edhe ne komunat tjera, ka ndodhur një ndryshim demografik nga lufta e vitit 1999. Duke u bazuar ne këtë fakt, një numër i madh i komunitetit Serb dhe Romë që kane jetuar ne këtë komunë tani janë larguar. Kjo situate po ndryshon ngadalë sepse disa anëtare te këtyre komuniteteve janë kthyer - ne disa prej fshatrave. Pavarësisht nga këto ndryshime, autoritete shtetërore bëjnë te ditur se te gjitha komunitetet duhet te trajtohen ne mënyre te rregullt. Dokumentet e komunës janë te lëshuar ne gjuhen Shqipe dhe Serbe dhe te gjitha komunitetet kane qasje ne kujdesin shëndetësorë në gjuhët e tyre.

Detaje te rëndësishme informative

Web faqja e komunës:  http://kk.rks-gov.net/ferizaj/
Numri kontaktues: 0290/329-555; 029/320-544

Demografia

Statistika te sakta ne lidhje me popullsinë ne Kosove nuk janë te disponueshme. Numrat e përafërt te prezantuar ne këtë dokument janë vlerësuar nga Zyra Komunale për Komunitete, te kontrolluara nga Profilet Komunal dhe Profilet e Komunitetit te OSCE, si dhe OJQ-te.

*Rezultatet e  regjistrimit te vitit 1991 konsiderohen jo te sigurta për shkak ten je bojkoti nga ana e popullsisë Shqiptare

Para konfliktit te vitit 1999 ne komunën e Ferizajt jetonin një numër i konsiderueshëm i komunitetit Serb dhe Boshnjak. Mirëpo pas trazirave qe kane ndodhur ndërmjet grupeve te përkatësisë etnike te ndryshme, shumica e komunitetit Serb dhe Boshnjak e kane lëshuar komunën dhe sot vetëm një grup i vogël i këtyre dy komuniteteve jetojnë ne këtë komune. Anëtaret e komunitetit Boshnjak dhe Turk jetojnë ne qendër te komunës se Ferizaj, ashtu sikur komunitetet Ashkali, Rome, Egjiptian te cilët kryesisht banojnë ne lagjet Halit Ibishi dhe Koçi Xoxe. Komuniteti Rome gjithashtu jeton ne fshatin Sallahanë bashke me disa anëtare te komunitetit Egjiptian. Një pjese e komunitetit Egjiptasit gjithashtu jeton ne fshatin Dubravë kurse anëtaret e komunitetit Serb qe janë kthyer kryesisht jetojnë ne Bablak, Babushi Serb, Talinoc i Muhaxherëve dhe Softaj.

Përfaqësuesit Politik

Kryetari i Komunës se Ferizaj, Mr. Bajrush Xhemajli, është përfaqësues i PDK-së. Në Nëntor të vitit 2009, ai është rizgjedhur duke e vazhduar mandatin e tij te dyte me më shume se 50 % te votave. Zëvendës Kryetari i kësaj komune është gjithashtu përfaqësues i PDK-se. Kurse Zëvendës Kryetari për Komunitete qe ka ekzistuar ne qeverinë e ish-komunës, te mbajtur nga një anëtare i komunitetit Ashkali, Mr.Rexhep Bajrami, ende nuk është caktuar nga qeveria aktuale.

PDK mban një numër te madh te ulëseve ne Asamblenë Komunale (15). PKD është ne koalicion me AKR (6 ulëse). Si grup me i madh i komunitetit jo shumice ne këtë komune, komuniteti Ashkali ka dy përfaqësues ne Asamblenë Komunale nga dy parti te ndryshme (PDAK dhe BDA)  gjë qe paraqet rritje ne krahasim me mandatin e kaluar. Kandidatet e partive politike qe i përfaqësojnë komunitetin Serb dhe Rome nuk kane treguar sukses ne zgjedhje, kurse komuniteti Egjiptian, Boshnjak dhe Turk nuk kane propozuar ndonjë kandidat, dhe si pasoje, asnjë përfaqësues i tyre nuk është pjesëtarë i Asamblesë.  Komiteti për Komunitete te Asamblesë Komunale megjithatë le hapësire për pjesëmarrës politike te komuniteteve ne legjislative.

Ne komunën e Ferizaj gjendet Zyra e Komunës për Komunitete si dhe Zyrtari Komunal për Kthim.

Siguria dhe liria e lëvizjes

Siguria në komunë është përgjegjësi e Forcës se Kosovës (FK). Mbajtja e rregullit dhe sigurisë është gjithashtu e mbështetur nga puna e Këshilli për Siguri te Komunitetit ne Komune.
Qeveria lokale deklaron që, sot, komunitetet qe jetojnë ne komunën e Ferizaj nuk ballafaqohen me incidente serioze. Ne te kaluarën kane ndodhur incidente si vjedhje, kërcënime, dhe incidente ne lidhje me shkollat. Mirëpo, duke ju falënderuar intervenimeve te shpejta dhe bashkëpunimin ndërmjet partive, këto problem janë eliminuar dhe është vendosur rregull. Komunitetet kane besim te plote ne FK dhe ndihen te lire te udhëtojnë ne tere komunën pa u penguar nga asgjë.

Arsimi

Ne këtë komune, edukimi jepet ne nivelin parashkollor, fillor, dhe te nivelit te ulet dhe te larte te mesëm.

Ferizaj ofron edukimin e ulet, te mesëm dhe kolegjin. Shkollat ne këtë komune nuk ofrojnë edukim ne tjetër gjuhe përpos gjuhës Shqipe dhe sistemi komunal i edukimit ka një mungese te madhe te librave te shkollës.

Te kthyerit

Shënim* Përveç personave te komunitetit Shqiptare, Serb, Rome, dhe Ashkali, nga komunitete tjera asnjë person nuk është kthyer ne komunën e Ferizajt.

Ne procesin e kthimit mund te gjeni shume pengesa dhe çështje qe duhet te zgjidhen. Komuna e Ferizajt i përmend problemet me rëndësi me te larte te cilat nuk i mbështesin personat e kthyer, si mungesa e vendeve te punës dhe zhvillimi i ulet ekonomik ne përgjithësi. Ne vitin 2008, autoritete e komunës kane përmendur qe shumica e personave te kthyer te komuniteti Serb, kane qëndruar vetëm për një kohe te shkurtër ne këtë komune. Ne komunën e Ferizajt sfida me e madhe për te kthyerit është mungesa e vend banimit. Ne vitin 2008, te anketuarit kane përmendur kërcënimet si faktor qe kontribuon ne mënyre negative te kthyerit, mirëpo, kjo gjë nuk është e njëjtë ne vitin 2010.

Komuna e Ferizajt nuk ka informata mbi personat e zhvendosur nga vendi ose te kthyerit me force.

Ekonomia

Problemi kryesor qe numri i papunësisë është kaq i larte është se shume qytetare kane arsimim jo te plote ose te rëndomtë. Problem tjetër qe shkakton edhe gjendjen financiare te ulet është se pjesëtarë te komuniteteve luftojnë qe te paguajnë shërbimet qe ata i përdorin si energjia elektrike dhe uji.

Qasja ne Shërbimet Shëndetësore dhe Shërbimet Tjera Publike (Polici/Administrate/Kompanitë Publike etj.)

Shërbimi Shëndetësorë

Pjesëtarët e një komuniteti i përdorin shërbimet shëndetësore te Qendrave Mjekësore Familjare te ndryshme ne komune-varësisht nga regjioni ku ata jetojnë. Anëtarët e komuniteti Serb zakonisht zgjedhin te përdorin qendrat qe gjinden ne enklava. Komunitetet mund te përdorin gjuhen e tyre amtare ne komunikim me mjeket. Në përgjithësi, mungesa e mjeteve financiare e bën me te vështirë për komunitete qasjen ne shërbime shëndetësore si barnat dhe procedura te specializuara. Komuna vëren se rritja e mundësive për te marre barna pa pagese është e nevojshme, duke theksuar një ndryshim ne kriteret për cilësimin e ilaçeve te tilla.

Institucionet Tjera Publike

Institucionet Publike ofrojnë dokumente zyrtare ne gjuhen Shqipe dhe Serbe kështu qe ne këtë fushe nuk ka pengesa për komunitete te komunikojnë me institucionet publike.
Zyra Komunale për Komunitete thekson qe ndërprerja e ndihmës sociale për familjet me fëmije qe kane arritur moshën pese vjeçare rrezikon jetesën e tyre dhe ka implikime negative ne edukimin e fëmijëve.

Lista e Organizatave te Komunitetit